Kreatyna monohydrat: Co daje, jak dawkować i czy jest bezpieczna? Fakty i mity.

przez Autor

Dowiedz się, czym jest kreatyna monohydrat, jak działa, jakie ma właściwości i korzyści, jak ją dawkować oraz które mity warto obalić! Praktyczny przewodnik o suplementacji.

Spis treści

Czym jest kreatyna monohydrat i jak działa w organizmie?

Kreatyna to organiczny związek chemiczny, który naturalnie występuje w ludzkim organizmie, głównie w mięśniach szkieletowych, a także w mózgu i wątrobie. Pochodzi zarówno z syntezy endogennej w ciele, jak i z diety – głównie z produktów pochodzenia zwierzęcego, takich jak mięso czerwone i ryby. Stanowi ona magazyn energii niezbędnej do pracy mięśni podczas krótkotrwałych, intensywnych wysiłków fizycznych. Ze względu na swoje unikalne właściwości, kreatyna jest jednym z najpopularniejszych i najlepiej przebadanych suplementów wśród sportowców i osób aktywnych fizycznie. W organizmie człowieka kreatyna powstaje w wątrobie, nerkach oraz trzustce z trzech aminokwasów: argininy, glicyny i metioniny. Około 95% zasobów kreatyny magazynowanych jest w mięśniach w postaci fosfokreatyny, natomiast pozostałe 5% znajduje się w innych tkankach, takich jak serce, mózg czy jądra. Proces suplementacji kreatyną pozwala zwiększyć całkowity poziom tej substancji w mięśniach, co przekłada się na wzrost wydolności fizycznej i adaptację mięśni do wysiłku. Dodatkowo kreatyna odgrywa ważną rolę w fizjologii energetycznej i metabolizmie komórkowym, uczestnicząc w prekursorskich reakcjach biochemicznych umożliwiających szybkie uwalnianie energii w postaci cząsteczek ATP (adenozynotrifosforan).

Mechanizm działania kreatyny polega na jej zdolności do szybkiego odtwarzania ATP – uniwersalnej waluty energetycznej komórek. W trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, takiego jak sprint czy podnoszenie ciężarów, zapasy ATP wyczerpują się w ciągu kilku sekund. Fosfokreatyna zgromadzona w mięśniach umożliwia natychmiastowe odnowienie ATP poprzez oddanie swojej reszty fosforanowej. Dzięki temu mięśnie mogą pracować efektywniej i dłużej bez potrzeby natychmiastowego czerpania energii z wolniejszych procesów, jak np. spalanie glukozy czy tłuszczów. To sprawia, że suplementacja kreatyną zwiększa siłę mięśniową, skraca czas regeneracji między seriami ćwiczeń oraz wspomaga przyrost suchej masy mięśniowej poprzez zwiększenie ilości wody wiązanej w komórkach mięśniowych (efekt tzw. volumizacji komórkowej). Co ważne, kreatyna nie tylko wspomaga sportowców, ale również może mieć korzystny wpływ na funkcjonowanie układu nerwowego, poprawiając koncentrację, pamięć oraz ogólne samopoczucie. W badaniach naukowych wykazano również jej rolę w ochronie komórek nerwowych przed stresem oksydacyjnym i degeneracją. Z tego względu kreatyna coraz częściej znajduje zastosowanie nie tylko w sporcie, lecz także w terapii wspomagającej leczenie chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Parkinsona czy stwardnienie zanikowe boczne (ALS). Rolą kreatyny jest więc nie tylko poprawa wydajności fizycznej, ale także wsparcie funkcji poznawczych i ogólnej homeostazy organizmu.

Kreatyna – najważniejsze właściwości i korzyści dla sportowców

Kreatyna jest jednym z najlepiej przebadanych i najpowszechniej stosowanych suplementów diety wśród sportowców na całym świecie. Jej popularność wynika przede wszystkim z potwierdzonych naukowo korzyści dla osób aktywnych fizycznie, szczególnie w zakresie poprawy wydolności i osiągów treningowych. Najważniejszą właściwością kreatyny jest jej zdolność do zwiększania ilości fosfokreatyny w mięśniach, co z kolei umożliwia szybszą regenerację ATP – podstawowego nośnika energii podczas wysiłku beztlenowego. Dzięki temu sportowcy są w stanie wygenerować większą moc, co przekłada się na większą siłę, krótszy czas reakcji oraz zwiększenie intensywności i objętości treningowej. Reakcje te są szczególnie istotne w dyscyplinach wymagających gwałtownych, krótkotrwałych wysiłków – takich jak sprinty, podnoszenie ciężarów czy sporty drużynowe, gdzie intensywność krótkich zrywów może decydować o rezultacie. Regularna suplementacja kreatyną umożliwia także wydłużenie czasu pracy mięśni na maksymalnych obrotach, co jest korzystne dla osób realizujących plany treningowe nastawione na rozwój masy mięśniowej i siły. Zwiększona dostępność energii ułatwia wykonywanie większej liczby powtórzeń w serii oraz podnoszenie cięższych obciążeń, co wspomaga zarówno hipertrofię, jak i adaptację siłową mięśni.


Kreatyna działanie i dawkowanie suplementacji kreatyny dla sportowców

Oprócz bezpośredniego wpływu na wydolność fizyczną i parametry treningowe, kreatyna oferuje szereg dodatkowych korzyści dla zdrowia układu mięśniowego i ogólnego funkcjonowania organizmu sportowca. Udokumentowano, że suplementacja kreatyną pozwala szybciej zregenerować mięśnie po intensywnym wysiłku, zmniejsza poziom odczuwanego zmęczenia, a także może ograniczać ryzyko wystąpienia kontuzji poprzez pozytywny wpływ na nawodnienie komórek mięśniowych oraz poprawę ich wytrzymałości. Dodatkową zaletą jest zdolność kreatyny do zwiększania magazynowania wody w mięśniach, co choć czasem postrzegane jest jako „efekt uboczny” w postaci przyrostu masy ciała, w rzeczywistości wspiera procesy anaboliczne i sprzyja budowie suchej masy mięśniowej. Pojawiają się również dane sugerujące, że kreatyna może pozytywnie wpływać na lokalną regenerację tkanki mięśniowej, zmniejszać poziom mikrourazów, a także optymalizować procesy naprawcze po treningach o wysokiej intensywności. Nie bez znaczenia pozostaje także wpływ kreatyny na funkcjonowanie układu nerwowego – zwiększony poziom tego związku może poprawiać koncentrację, czas reakcji i zdolność do szybkiego podejmowania decyzji, a także wspierać neuroprotekcję na poziomie komórkowym. Wśród sportowców wyczynowych, stosowanie kreatyny wiąże się również z możliwością skrócenia okresu rekonwalescencji po kontuzjach, szybszego przywracania pełnej sprawności po urazach mięśni i ścięgien oraz łatwiejszego powrotu do treningów. To sprawia, że kreatyna staje się nie tylko suplementem wspomagającym wydolność siłową, ale także wszechstronnym wsparciem dla organizmu aktywnego fizycznie – zarówno na etapie przygotowania do zawodów, jak i podczas codziennego procesu treningowego lub regeneracji.

Jak prawidłowo dawkować kreatynę, by osiągnąć najlepsze efekty?

Jednym z kluczowych aspektów skutecznej suplementacji kreatyną jest właściwe dawkowanie, które pozwala osiągnąć maksymalne korzyści przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa stosowania. Najbardziej sprawdzonym i rekomendowanym protokołem jest tzw. faza ładowania, po której następuje faza podtrzymująca, jednak wielu ekspertów uważa, że również systematyczne przyjmowanie stałej, mniejszej dawki przynosi równie dobre rezultaty. Klasyczna faza ładowania polega na spożywaniu kreatyny w ilości około 20 g dziennie (podzielonej na 4-5 porcji po 4-5 g) przez okres 5-7 dni. Taki sposób pozwala szybko nasycić mięśnie kreatyną i osiągnąć docelowy poziom jej stężenia w tkankach, skutkując wyraźniejszymi efektami w pierwszych tygodniach suplementacji. Następnie przechodzi się do fazy podtrzymującej, w której zaleca się przyjmowanie 3-5 g kreatyny dziennie przez okres kilku tygodni lub miesięcy. Alternatywnie, wiele badań wykazuje, że równie skuteczne może być przyjmowanie stałej dawki 3-5 g kreatyny dziennie bez fazy ładowania – efekt nasycenia nastąpi wtedy po około 3-4 tygodniach regularnej suplementacji. Oba podejścia mają swoje zalety: faza ładowania pozwala na szybsze zauważenie efektów, natomiast stałe dawkowanie bez ładowania jest mniej obciążające dla układu pokarmowego i jest preferowane przez osoby z wrażliwym przewodem pokarmowym, a także tych, którzy obawiają się ewentualnych wahań masy ciała spowodowanych retencją wody.

Bardzo istotna jest regularność przyjmowania kreatyny – optymalne rezultaty uzyskuje się, gdy suplementacja jest prowadzona codziennie o stałych porach, najlepiej po treningu w dni intensywnej aktywności fizycznej, a w dni nietreningowe o dowolnej, wygodnej porze wraz z posiłkiem bogatym w węglowodany (co może poprawić wchłanianie kreatyny dzięki wyrzutom insuliny). Zalecana dawka dzienna uzależniona jest od masy ciała i poziomu aktywności fizycznej, jednak standardowe 3-5 g dziennie sprawdzi się u zdecydowanej większości osób dorosłych. Wyższego dawkowania, np. do 10 g dziennie, mogą potrzebować osoby trenujące wyczynowo, o dużej masie mięśniowej, lub osoby stosujące dietę wegańską bądź wegetariańską, z powodu mniejszej zawartości kreatyny w diecie. Ważne jest również odpowiednie nawodnienie – kreatyna zwiększa retencję wody w komórkach mięśniowych, co wspiera ich anabolizm i regenerację, ale jednocześnie wymaga zadbania o wyższe spożycie płynów. Przestrzeganie zalecanych dawek jest bardzo istotne – badania potwierdzają bezpieczeństwo długofalowego stosowania kreatyny w ilości do 5 g dziennie, jednak nadmiar nie niesie za sobą dodatkowych korzyści i może prowadzić do niepożądanych objawów ze strony przewodu pokarmowego. Warto również zwrócić uwagę na wybór formy kreatyny – najpopularniejszy i najlepiej przebadany jest monohydrat kreatyny, a jego przyswajalność i skuteczność sprawiają, że nie wymaga się stosowania droższych bądź wieloskładnikowych preparatów. Osoby rozpoczynające suplementację mogą rozważyć wykonanie krótkiej przerwy po kilku miesiącach stosowania lub modyfikację dawek według indywidualnej tolerancji, lecz dla większości użytkowników kreatyna jest suplementem, który można stosować długoterminowo, bez cyklicznych przerw. Prawidłowe stosowanie kreatyny, z uwzględnieniem systematyczności, dawkowania i współistnienia z dobrze zbilansowaną dietą, gwarantuje osiągnięcie najlepszych rezultatów zarówno pod kątem wydolności fizycznej, rozwoju masy mięśniowej, jak i szybszej ogólnej regeneracji organizmu po wysiłku.

Mity i fakty na temat bezpieczeństwa stosowania kreatyny

Suplementacja kreatyną cieszy się ogromną popularnością wśród sportowców i osób aktywnych fizycznie, jednak wokół jej stosowania narosło wiele mitów oraz kontrowersji dotyczących bezpieczeństwa. Najczęściej powtarzane obawy dotyczą negatywnego wpływu kreatyny na nerki, wątrobę, wywoływania odwodnienia, skurczów mięśni, problemów żołądkowych, czy nawet łysienia. Te twierdzenia są jednak w znacznej mierze niepoparte dowodami naukowymi i w dużej części mają swoje źródło w anegdotycznych opiniach lub braku rzetelnej wiedzy na temat właściwego stosowania tego suplementu. Liczne badania kliniczne i eksperymentalne jasno wskazują, że kreatyna jest jednym z najlepiej przebadanych suplementów diety na świecie, a jej stosowanie w zalecanych dawkach – zarówno krótkoterminowo, jak i długoterminowo – nie wykazuje istotnych skutków ubocznych u osób zdrowych. Według ekspertów z międzynarodowych organizacji żywieniowych i stowarzyszeń sportowych, takich jak International Society of Sports Nutrition (ISSN), suplementacja monohydratem kreatyny do 5 g dziennie jest uznawana za całkowicie bezpieczną. Wyniki badań nie wykazują toksycznego wpływu kreatyny na funkcję nerek ani wątroby u osób zdrowych. W przypadku osób z istniejącymi chorobami nerek należy zachować ostrożność i skonsultować suplementację z lekarzem, jednak u osób zdrowych nawet wielomiesięczna kuracja kreatyną nie prowadzi do niepożądanych zmian w parametrach biochemicznych i nie powoduje uszkodzeń narządów wewnętrznych. Również przekonanie, że kreatyna powoduje nadmierne zatrzymywanie wody czy odwodnienie organizmu, jest niezgodne z aktualnym stanem wiedzy – suplementacja zwiększa co prawda zawartość wody wewnątrz komórek mięśniowych, co może skutkować nieznacznym wzrostem masy ciała, jednak nie prowadzi do klinicznego odwodnienia ani zaburzeń gospodarki elektrolitowej, pod warunkiem przestrzegania zaleceń dotyczących odpowiedniego nawodnienia.

Kolejnym popularnym mitem jest pogląd, że kreatyna powoduje skurcze mięśni, zaburzenia trawienne lub problemy żołądkowe. Sporadyczne przypadki zgłaszanych dolegliwości są rzadkie i zazwyczaj wynikają z przekraczania zalecanych dawek lub stosowania niskiej jakości produktów. Zdecydowana większość użytkowników nie doświadcza żadnych nieprzyjemnych objawów żołądkowo-jelitowych, szczególnie w przypadku rozpuszczania kreatyny w odpowiedniej ilości wody oraz stosowania sprawdzonych suplementów renomowanych marek. Co więcej, istnieją badania sugerujące, że kreatyna może zmniejszać ryzyko urazów i poprawiać regenerację, co dodatkowo potwierdza jej neutralne lub wręcz korzystne działanie w kontekście bezpieczeństwa treningu. Nie ma także żadnych potwierdzonych dowodów na to, że kreatyna powoduje łysienie; twierdzenie takie opiera się na pojedynczych hipotezach dotyczących ewentualnego wpływu na poziom DHT (dihydrotestosteronu) u niewielkiej grupy osób, jednak brak badań, które wykazałyby faktyczny związek przyczynowo-skutkowy. Warto również obalić mit o konieczności stosowania przerw w suplementacji kreatyną: obecne rekomendacje naukowe wskazują, że cykliczna suplementacja nie jest wymagana, a długotrwałe stosowanie nie prowadzi do „uodpornienia się” organizmu ani do nagromadzenia szkodliwych substancji metabolicznych. Co istotne, kreatyna nie jest substancją anaboliczną w sensie sterydów, nie zaburza poziomu hormonów płciowych i nie jest zakazana przez agencje antydopingowe. Kreśląc obiektywny obraz bezpieczeństwa, warto podkreślić, że negatywne efekty suplementacji kreatyną dotyczą przede wszystkim przekraczania optymalnych dawek, niskiej jakości produktów lub istniejących problemów zdrowotnych, o których użytkownik nie wie lub które lekceważy. Prawidłowe dawkowanie, wybór sprawdzonych źródeł suplementu oraz regularna kontrola stanu zdrowia (szczególnie w przypadku chorób przewlekłych) gwarantują bezpieczeństwo stosowania kreatyny u osób aktywnych fizycznie i dbających o swoje zdrowie.

Kreatyna dla kobiet – czy warto sięgać po ten suplement?

Kreatyna przez długi czas była kojarzona głównie z męskimi sportami siłowymi i kulturystyką, jednak coraz więcej kobiet aktywnych fizycznie decyduje się na jej suplementację. Warto podkreślić, że kobiety, podobnie jak mężczyźni, czerpią szereg korzyści z użycia kreatyny – zarówno w kontekście poprawy wydolności fizycznej, jak i wspierania regeneracji oraz osiągania lepszych rezultatów treningowych. Kreatyna, jako bezpieczny i przebadany suplement, pozwala kobietom zwiększyć poziom energii dostępnej podczas krótkich, intensywnych ćwiczeń, co przekłada się na wzrost siły, wytrzymałości i możliwości podejmowania bardziej wymagających aktywności. Badania naukowe wykazują, że suplementacja kreatyną u kobiet prowadzi do poprawy mocy mięśniowej, co jest niezwykle przydatne nie tylko w sportach siłowych, ale także w dyscyplinach wytrzymałościowych, sprintach, sportach drużynowych czy treningach interwałowych. Dzięki zwiększonej zdolności do szybkiej regeneracji ATP mięśnie kobiece są mniej podatne na szybkie zmęczenie, co pozwala na wydłużenie czasu treningu i uzyskanie lepszych adaptacji wysiłkowych. Dodatkowymi zaletami są szybsza regeneracja powysiłkowa oraz zmniejszenie bolesności mięśni, co pozwala kobietom wykonywać treningi o wyższej objętości i intensywności, nie obawiając się nadmiernych przeciążeń czy długotrwałego zmęczenia. Suplementacja kreatyną nie tylko wspiera budowę beztłuszczowej masy mięśniowej, ale także pozwala na lepszą kontrolę sylwetki – mięśnie nabierają jędrności, a ciało uzyskuje bardziej sportowy, zdrowy wygląd.

Mimo że kreatyna jest powszechnie uważana za suplement przeznaczony głównie dla mężczyzn, coraz więcej kobiet docenia jej uniwersalne zastosowanie i bezpieczeństwo stosowania. Jednym z mitów, który może skutecznie zniechęcać panie do sięgnięcia po ten suplement, jest obawa przed nadmiernym przyrostem masy ciała czy wyglądem „przypakowanej kulturystki”. Należy jednak wyjaśnić, że zmiana masy ciała po rozpoczęciu suplementacji kreatyną wynika przede wszystkim z zatrzymania większej ilości wody w mięśniach (kreatyna zwiększa retencję wody śródmięśniowej), a nie z nagłego przyrostu tkanki tłuszczowej. Efekt ten jest całkowicie odwracalny po zakończeniu suplementacji i nie prowadzi do niepożądanych zmian sylwetki. Kobiety mogą zyskać jędrniejsze mięśnie i lepsze napięcie bez ryzyka masywnego rozrostu, zwłaszcza że hormonalne predyspozycje sprawiają, że przyrosty masy mięśniowej u kobiet są z natury bardziej umiarkowane niż u mężczyzn. Z punktu widzenia zdrowia, suplementacja kreatyną nie wpływa negatywnie na funkcjonowanie nerek, gospodarkę hormonalną ani cykl menstruacyjny, jeśli jest prowadzona zgodnie z zaleceniami – liczne badania nie wykazały istotnych skutków ubocznych nawet podczas długotrwałego stosowania w zalecanych dawkach. Kreatyna może być szczególnie wartościowa w okresach zwiększonego zapotrzebowania energetycznego, jak np. podczas zaawansowanych cykli treningowych, przygotowań do zawodów czy rekreacyjnych startów w biegach i triathlonach. Dodatkowo kreatyna wspiera zdolności poznawcze – co ma istotne znaczenie w kontekście równoważenia pracy, życia prywatnego i treningów – oraz przeciwdziała spadkom energii, poprawiając ogólne samopoczucie i motywację do aktywności. Co ciekawe, stosowanie kreatyny przez kobiety jest również badane w kontekście prewencji osteoporozy oraz wsparcia w okresie menopauzy, ponieważ kreatyna może pomagać w utrzymaniu masy mięśniowej i siły, będących istotnymi elementami zdrowia metabolicznego kobiet w każdym wieku. Wszystko to sprawia, że kreatyna jest suplementem godnym rozważenia dla aktywnych kobiet, niezależnie od poziomu zaawansowania, formy treningu czy aspiracji sportowych, a jej regularna suplementacja wspomaga zarówno wyniki sportowe, jak i zdrowie na wielu płaszczyznach.

Najczęstsze pytania i praktyczne porady dotyczące suplementacji kreatyną

Wielu początkujących, ale także zaawansowanych sportowców zastanawia się nad technicznymi aspektami suplementacji kreatyną i ma liczne pytania dotyczące jej stosowania na co dzień. Jednym z najczęściej pojawiających się pytań jest: kiedy najlepiej przyjmować kreatynę – przed czy po treningu? Badania sugerują, że zarówno przyjmowanie kreatyny przed, jak i po treningu przynosi korzystne efekty, natomiast wiele osób decyduje się na jej suplementację po treningu, kiedy mięśnie są najbardziej „głodne” składników odżywczych i mogą efektywniej zmagazynować kreatynę oraz skorzystać z podniesionego poziomu insuliny po posiłku zawierającym węglowodany. Kluczowe jest jednak, by kreatynę przyjmować regularnie, codziennie, niezależnie od dni treningowych, co pozwala utrzymać podwyższony poziom jej zasobów w mięśniach i zapewnia maksymalne korzyści. Kolejna wątpliwość dotyczy rozpuszczalności i sposobu spożycia – kreatynę najlepiej rozpuścić w letniej wodzie lub soku, dokładnie wymieszać i wypić od razu, by uniknąć wytrącania się osadu oraz poprawić jej wchłanianie. W trakcie suplementacji warto zwiększyć ilość spożywanych płynów, ponieważ kreatyna powoduje retencję wody w mięśniach, a odpowiednie nawodnienie minimalizuje ryzyko skurczów mięśni, odwodnienia czy problemów żołądkowych.

Niektórzy użytkownicy pytają, czy można łączyć kreatynę z innymi suplementami, takimi jak BCAA, beta-alanina czy kofeina. Kreatyna doskonale komponuje się z większością popularnych suplementów sportowych i jednoczesne stosowanie ich nie obniża skuteczności, a wręcz może synergistycznie wspierać osiąganie zamierzonych rezultatów. Warto jednak zachować umiar i obserwować reakcje organizmu. Kolejny dylemat dotyczy wyboru formy kreatyny – najczęściej polecany i najlepiej przebadany jest monohydrat, jednym z najbezpieczniejszych, najtańszych i najskuteczniejszych rodzajów. Nowsze formy, takie jak jabłczan, chlorowodorek czy kreatyna buforowana, mogą różnić się nieznacznie rozpuszczalnością lub odczuciami żołądkowymi, ale nie przewyższają monohydratu pod względem efektów potwierdzonych badaniami naukowymi. Sporadycznie pojawia się też pytanie o skutki uboczne długotrwałej suplementacji; wieloletnie badania pokazują, że stosowanie kreatyny w zalecanych dawkach nie powoduje uszkodzeń nerek, wątroby ani nie wpływa negatywnie na ciśnienie krwi czy poziom cholesterolu u zdrowych osób. Kobiety oraz osoby starsze mogą bezpiecznie stosować kreatynę, ale warto indywidualnie dostosować dawkę do masy ciała i poziomu aktywności fizycznej. W przypadku osób z istniejącymi schorzeniami lub kobiet w ciąży należy skonsultować suplementację z lekarzem. Częstą praktyczną radą jest zakup kreatyny od renomowanych producentów posiadających certyfikaty jakości, co gwarantuje czystość produktu i brak zanieczyszczeń. Jeśli chodzi o cykle stosowania – przerwy w suplementacji nie są konieczne; organizm nie uzależnia się od kreatyny, a jej stosowanie nie wpływa również negatywnie na układ hormonalny. Można ją więc bezpiecznie suplementować przez wiele miesięcy lub lat, z zachowaniem właściwego dawkowania. Sporadycznie pojawiają się pytania o odczuwalne „nasycenie” mięśni – obiektywnie organizm magazynuje określony poziom kreatyny, powyżej którego jej dalsza suplementacja nie przyniesie dodatkowych efektów – stąd nie jest sensowne przekraczanie zalecanych dawek. Unikanie błędów typowych dla początkujących, takich jak nieregularność, niewystarczające nawodnienie czy spożywanie niskiej jakości produktów, pozwala w pełni korzystać z potencjału kreatyny bez ryzyka negatywnych skutków. Warto również pamiętać, że skuteczność kreatyny zależy od całościowego stylu życia – odpowiedniej diety, regeneracji i dobrze skonstruowanego planu treningowego.

Podsumowanie

Kreatyna to jeden z najlepiej przebadanych i najskuteczniejszych suplementów wspierających wydolność fizyczną, przyrost masy mięśniowej i szybką regenerację. Regularne i prawidłowe dawkowanie (3-5 g dziennie) zapewnia realne korzyści zarówno sportowcom, jak i osobom chcącym poprawić sylwetkę. Liczne badania potwierdzają bezpieczeństwo stosowania kreatyny, a najczęstsze mity często mijają się z prawdą. Suplementacja kreatyną polecana jest również kobietom, które chcą maksymalizować efekty treningów. Stosując się do sprawdzonych zasad i wskazówek, możesz osiągnąć swoje cele szybciej i efektywniej.

Może Ci się również spodobać